مدیر پرشین بلاگ: اينترنت ملي سوتفاهم است (يکشنبه 20 آبان 1386)
مهدي بوترابي ، مدير سايت پرشين بلاگ تحريم هاي كنوني عليه ايران در حوزهء اينترنت را چندان جدي نميبيند. دليلش هم اين است كه ويژگيهاي فضاي مجازي، اقتدارگريز است و صرفا آمريكا نيست كه در آن حرف اول را ميزند. او همچنين ايران را يكي از كشورهاي داراي پتانسيل در حوزهء اينترنت ميداند.
دو شركت اينترنتي ياهو و مايكروسافت طي ماه اخير با اعمال محدوديت، نام ايران را از فهرست كشورهاي برخوردار از خدمات الكترونيك خود حذف كردند. آنها اعمال تحريمهاي جديد آمريكا عليه ايران را دليل اصلي اقدامهاي اخير خود عنوان كرده اند.
در ادامه مصاحبه مهدی بوترابی ، مدیر پرشین بلاگ را با روزنامه سرمایه در روز 19 آبان 86 میخوانید :
تحريمهاي اينترنتي صورت گرفته عليه ايران از سوي شركت مايكروسافت و ياهو چه تاثيري بر كاربران اينترنتي ايران خواهد گذاشت؟
اين تحريمها بيشتر به يك بازي رواني ميماند نه يك تحريم واقعي. شايد آمريكا در برخي از حوزهها مثل بانك و سرمايهگذاري بتواند به شكل جدي وارد تحريم عليه ايران شود اما در فضاي مجازي نميتواند. اينكه نام ايران از فهرست برخي شركتهاي معتبر حذف شود، بيشتر جنبهء سياسي دارد چرا كه براي مثال نام كشورهاي درجه سه در حوزهءاينترنت در فهرستها وجود دارد، اما نام ايران نيست كه البته به راحتي ميشود ميزان تاثير ارتباط با آمريكا را در ورود به اين فهرستها مشاهده كرد.
ايران در حال حاضر بزرگترين مصرفكنندهء اينترنت در فضاي داخلي است، اما رقباي ايران و آمريكا قصد دارند فضاي رواني عليه ايران راه بيندازند.
منظورتان از رقباي ايران چيست؟
كشورهاي عربي منطقه، لابي صهيونيستها و بازار تجارت اينترنت هند به عنوان رقباي اصلي ايران در اين عرصه مطرحاند. آنها شايد از قدرت كنوني ايران در فضاي مجازي نترسند اما از آيندهء فعاليتهاي ايران در اين عرصه در هراساند. اما نه آمريكا و نه حتي رقباي ايران هيچكدام نميتوانند خيلي جولان دهند چون در فضاي مجازي آنقدر شركتهاي خصوصي قدرتمند هستند كه دولتها در آن ديده شوند.
يعني در حال حاضر آمريكا و هيچ كشور ديگري در عرصهء فضاي مجازي قدرت بوتو محسوب نميشود؟
بله. دولتها در تلاش هستند تا بتوانند اقتداري در اين عرصه به دست بياورند اما خوشبختانه بخش خصوصي در فضاي وب پيشرو است و حالا حالاها هم دولتهاي اقتدارطلب به آن نخواهند رسيد.
نظرتان دربارهء اينترنت ملي چيست؟
اينترنت ملي به اعتقاد من يك سوءتفاهم است. نوعي تعارض محتوا در مفهوم اينترنت ملي به چشم ميخورد. امروزه ما با شبكهء جهاني دادهها، اينترنت و تبادلات اطلاعات جهاني روبهرو هستيم. اين بخشي از فضاي مجازي است.
حالا شبكهء اينترنت ملي در اين فضاي مجازي چه نقشي ميتواند داشته باشد؟
از سال 82 و 83 بود كه يك موج ضد اينترنت در كشور شكل گرفت. موجي كه خواهان تعريف پروژهاي به نام اينترنت ملي بودند اما هدف از اين پروژه يك نوع خدماترساني در سطح داخل كشور است كه مفهوم اينترانت و شبكهء داخلي پيدا ميكند و ربطي به ارتباطات جهاني ندارد. بخش عمدهء اينترنت با ارتباطات جهاني تعبير ميشود.
امكانات فني داخل كشور براي راهاندازي شبكهء اينترنت ملي به چه ميزان است؟
ايران به لحاظ توان فني در حوزهء اينترنت و جهان مجازي قدرتمند است اما براساس آمارهايي كه از دو سال پيش تاكنون منتشر شده، حدود صد ميليون وبلاگ و سايت تاكنون فيلتر شده است. نخست اينها بايد حل شود و بعد به پروژهء اينترنت ملي پرداخته شود. سطح و اندازهء آن را تعريف كنيم و اينكه اينترنت ملي نميتواند تمام خدماتي را به كاربر ايراني ارايه كند كه فضاي جهاني وب در حال حاضر آن را ارايه ميكند.
ما توان فني اين كار را داريم اما آنچه امروز از اينترنت ملي مراد است، اقدام بيهودهاي است كه تنها تلف شدن اعتبارات معنوي و مادي را به دنبال دارد البته بايد بگويم كه هواداران و كساني كه پيش از اين مطرح كنندهء اين پروژه بودند، ديگر اين روزها سكوت كردهاند، شايد ميدانند كه اين پروژه راه بهجايي نخواهد برد.
حالا برگرديم دوباره به بحث تحديد اينترنتي; چشمانداز آيندهتان از محدوديتهاي اينترنتي ايران چيست؟
ما در عرصهء آي.تي قدرتمند هستيم. از سوي ديگر شركتها براي دوام و بقاي خود بازارهاي جهاني خود را از دست نميدهند. ما در بدترين شرايط جنگ ايران و عراق نيز به راحتي توانستيم خدمات روز جهاني در عرصهء كامپيوتر، وب و فضاي مجازي را داشته باشيم.
محيط فضاي مجازي، محيط آزاد است. بازار اينترنت اقتدارپذير نيست. هر كسي با دانش و سرمايه وارد شود، ميتواند موفق باشد شايد ترس خيلي از كشورهايي كه به دنبال قدرت اول در تمامي عرصهها هستند نيز همين است. هنوز هيچ كشوري نتوانسته است در اينترنت غول شود.
وضع بخش خصوصي در بخش آي.تي چگونه است؟
شركتها براي ثبت و فعاليت بايد هفتخوان رستم را طي كنند. اين شرايط در ديگر كشورها به شكل مشابه اتفاق نميافتد دولت نيز متاسفانه مدام دارد عرصه را بر بخش خصوصي در اين حوزه تنگ ميكند اما من به آيندهء ظهور و بروز بخش خصوصي در آي.تي اميدوارم. به هر حال ما به اصل «44» و تفسيرهاي صورت گرفته از آن و تاكيد بر خصوصيسازي در كشور معتقديم. اگرچه شايد زمان زيادي هم در راه رسيدن به اين منظور تلف شود.
ميتوانيد روزي را تصور كنيد كه هيچ امكان دسترسي به فضاي وب وجود نداشته باشد؟
اصلاً نميخواهم چنين روزي را تصور كنم. به زلزلهء نيامدهء تهران ميماند.همه فقط دربارهء آن هشدار ميدهند.جهان بدون اينترنت، انگار چيزي كم دارد.
دغدغهء اين روزهايتان چيست؟
انتخابات مجلس كه قرار است اسفند ماه برگزار شود.
